تلفن تماس | ساعات کار
09132080362 | 17 الی 20
تلفکس
03136293770
ایمیل
info@nemati-law.ir
کانال تلگرام

نقدی بر طرح تقلیل مجازات حبس تعزیزی

بخشی از یادداشت عباس عبدی در روزنامه اعتماد

🔸در مقدمه توجیهی و سخنان عمومی به چند نکته اشاره شده است، کاهش تعداد زندانیان؛ کاهش هزینه؛ فقدان منطق حقوقی در تعیین مجازات حبس تعزیری؛ اصل شخصی بودن مجازات و بالاخره عدم انطباق مجازات حبس با احکام شرعی و فاقد سابقه زندان (به‌جز چند مورد محدود) در حکومت اسلامی زمان پیامبر(ص). همه این انگیزه‌ها و دلایل پیشنهادی برای ارایه این طرح محل بحث و نقد است.

▪️اصولا هدف کاهش زندانی، هدف منطقی نیست. چون اگر این هدف قابل قبول و درست باشد، بهتر است کل زندانیان را آزاد کرد. هدف باید کاهش جرم یا رعایت انصاف میان جرم و مجازات باشد. این اهداف یا از طریق اصلاح ساختارهای اجتماعی یا از طریق بهینه و متناسب کردن مجازات با جرم به دست می‌آید. کاهش مجازات یعنی چه؟ اگر جرمی واقع شود که نیازمند مجازاتی متناسب با آن است، چرا باید آن مجازات را کاهش داد؟ چنین کاهشی موجب افزایش زندانی می‌شود و نه کاهش آن. برای مثال فرض کنید که جریمه پارک غیرمجاز یا ورود به محدوده ترافیک کم شود، آیا این کار موجب کاهش تخلف می‌شود؟ قطعا موجب افزایش می‌شود، البته این بدان معنا نیست که جریمه مثل زندان است، یا با افزایش زندان و جریمه، جرم و تخلف کم می‌شود. در افزایش جریمه نیز باید اصل انصاف را رعایت کرد و باید تناسبی میان جرم و مجازات باشد. نمی‌توان به صورت کلی مجازات همه جرایم را به یک‌باره کاهش یا افزایش داد. این کار از هیچ منطقی برخوردار نیست. به طور قطع در کوتاه‌مدت تعداد زندانیان را کم می‌کند ولی به احتمال فراوان در بلندمدت بیشتر می‌کند زیرا می‌تواند موجب افزایش جرم شود.

▪️ کاهش هزینه لزوماً اتفاق نخواهد افتاد زیرا بخش مهمی از هزینه‌های زندانیان، هزینه ثابت است و ربطی به تعداد آنان ندارد. البته یک ریال کاهش هم مفید است، ولی باید توجه داشت که اگر تعداد زندانی‌ها یک‌سوم کم شود، هزینه‌ها به این نسبت کم نمی‌شود. شاید فقط ۱۰ درصد یا حتی کمتر کاهش یابند. از این نظر باید به تبعات تصمیم توجه داشت که آیا این کار مقرون به صرفه و مفید است یا خیر؟ اگر کاهش زندانیان و کاهش مجازات برای جامعه مفید است، حتما باید انجام شود ولی اگر موجب افزایش جرم می‌شود، ده‌ها برابر هزینه صرفه‌جویی شده را در جای دیگری باید پرداخت. هرچند این پرداخت در ردیف‌های بودجه‌ای که مجلس تصویب می‌کند دیده نخواهد شد، ولی از جیب جامعه و مردم پرداخت خواهد شد.

▪️نصف یا دو برابر کردن مدت زندان برای جرایم، چه منطقی دارد؟ به علاوه این طرح عیناً در چارچوب تن دادن به منطق کیفری موجود است که آن را پذیرفته فقط می‌خواهد آن را نصف کند. یکی دیگر هم پیدا می‌شود پیشنهاد دو برابر کردن را می‌کند. مشکل این است که اگر زندان را به عنوان شیوه اصلی مجازات پذیرفته‌ایم، باید مجازات و مدت زندان متناسب با جرم را نیز تعیین کنیم (که به فلسفه و منطق تعیین آن جداگانه باید پرداخته شود) و سپس تعداد زندان متناسب با مجرمین بالفعل را نیز ساخت. نصف یا دو برابر کردن زندان واجد منطق محکم سیاستگذاری قضایی و کیفری نیست و سیاست «باری به هر جهت» است. یک سال دیگر که با افزایش جرم مواجه شدند مجبور می‌شوند آن را دو‌ برابر کنند.

پاسخ بدهید

WP to LinkedIn Auto Publish Powered By : XYZScripts.com